मुख्य सामग्रीवर वगळा

Hangzhou - चीनमधील नंदनवन - भाग २

आता आपण भेट देणार आहोत Lingyin मंदिराच्या निसर्गरम्य भागाला. वेस्ट लेक मधील सर्वोत्तम सुंदर स्थळांपैकी एक असा हा भाग आहे. कडक ऊन असलेल्या एका दुपारी आम्ही इथे गेलो होतो. मात्र इकडे गेल्यावर ऊन अजिबात जाणवले नाही. शतकांपासून तिथे उभे असलेले मोठे मोठे वृक्ष आणि डोंगर उतारावरून झुळझुळ वाहणारे झरे ह्यामुळे वातावरण अगदी प्रसन्न होते. 

Lingyin मंदिराच्या परिसरात जाताच, आपण ह्या परिसराच्या प्रेमातच पडतो. अगदी प्रथम दर्शनी प्रेम म्हणतात तसेच काहीसे! त्या परिसरातील निर्मल शांतता तुम्हाला काही पावलातच काही शतके मागे घेऊन जाते. उगीच नाही ह्या मंदिराला 'temple of the soul's retreat' म्हटले जात!!.

बौद्ध धर्मातील चान पंथाचा हा मठ आहे. चीनमधील जवळपास सर्वात मोठा मठ म्हणा ना. जेव्हा सांस्कृतिक क्रांतीच्या नावाने रेड आर्मी, देशातील इतिहास आणि संस्कृतीच्या सगळ्या खुणा नष्ट करत होती, तेव्हा देखील हे ठिकाण अगदी थोड्या विध्वंसावर बचावले. कोणा उच्च पदस्थ भक्तामुळे हे शक्य झाले असे म्हणतात. 

 हुई ली (Hui Li ) नावाच्या एका भारतीय भिक्षूने चौथ्या शतकात ह्या मठाची स्थापना केली. अर्थात हुई ली हे त्याने चीनमध्ये धारण केलेले नाव होते. त्याचे मूळ भारतीय नाव होते मतियुक्ती. ( संदर्भ - १. Himalaya Calling - The Origins of China and India- Chung Tan. Chung Tan हे एक विद्वान लेखक, इतिहास अभ्यासक आहेत. चीनचा इतिहास आणि भारत चीन संबंध ह्या विषयात त्यांचा विशेष अभ्यास आहे. २०१० मध्ये त्यांना पद्मभूषण पुरस्काराने गौरवण्यात आले होते. २. शोधगंगा-Shodhganga ) 

जेव्हा मतियुक्ती ह्या सुंदर ठिकाणी आले, तेव्हा त्यांना बाकी पर्वत शिखरांपेक्षा अगदी वेगळे दिसणारे एक शिखर दिसले. चुनखडीच्या दगडाचे. त्यांना खूप आनंद झाला आणि आश्चर्य देखील वाटले. ते शिखर त्यांच्या मातृभूमीतील, भारतातील एका शिखरासारखे दिसत होते. मध्य भारतातील गृध्रकूट शिखरासारखे दिसले. गृध्रकूट ह्या शिखराचा उल्लेख बौद्ध साहित्यात खूपदा केला गेलेला आढळतो. भारतातील, बिहार मधील राजगीर येथे हे शिखर आहे. मग त्या जागेचे नाव पडले Feilai Feng- भारतातून उडून आलेले शिखर! 

हा मठ दोन डोंगरांच्या मध्ये वसलेला आहे. ७० हुन अधिक गुंफा आणि लेणी ह्या परिसरात आहेत. शेकडो बुद्ध मूर्ती तिथे बघायला मिळतात. ह्या परिसरात शिरताच डाव्या हाताला तुम्हाला एक दगडी पॅगोडा दिसेल, साधारण ८ मीटर उंचीचा ह्या षट्कोनी पॅगोडाचे सात थर आहेत, ज्यावर काही बुद्ध वचने आणि आकृती कोरलेल्या आहेत. भारतीय भिक्षु Hui Li/ मतियुक्ती ह्यांच्या स्मरणार्थ हा पॅगोडा बांधला गेला आहे. ह्याला Ling Jiu पॅगोडा असेही म्हटले जाते. इथे त्यांची राख पुरलेली आहे. चौथ्या शतकात बांधल्या गेलेल्या ह्या पॅगोडाचे ९७५ मध्ये आणि परत १५९० मध्ये नूतनीकरण करण्यात आले. 

Li Hui/ Matiyukti Pagoda

पॅगोडाच्या जवळच मागच्या खडकावर आपल्याला संस्कृत अक्षरे कोरलेली दिसतात. ओम माणिपद्मे हं! बौद्ध जप मंत्र आहे हा. अनेक शतके जुनी संस्कृत अक्षरे अचानक चीन मध्ये पाहताना खूपच रोमांचक वाटते!

Om Mani Padme Ham - Sanskrit inscription 

ह्या गुंफातून अनेक शतके वेगवेगळ्या वेळी अनेक बुद्ध मूर्ती कोरल्या गेल्या. आपल्याला पाहताना त्यामुळे कोरीवकामाची वेगवेगळी शैली लक्षात येते. 

The different Hast mudras- Hand gestures of Buddha.

 Li gong गुहा - जिला व्याघ्र गुंफा असे सुद्धा म्हणले जाते. तिचे प्रवेशद्वार कोणाला वाघाच्या जबड्यासारखे वाटले म्हणून. दहाव्या शतकातील सुमारे १७८ बुद्ध मूर्ती इथे आहेत. काही ठिकाणी काही अक्षरे पण कोरलेली आहेत.

Tiger cave

18 Arhats Staues

हे Huayan हुन किंवा पश्चिमेकडून आलेल्या तीन संतांचे पुतळे आहेत. पण प्राचीन चिनी साहित्यात जेव्हा पश्चिमेकडून म्हणले जाते तेव्हा ते म्हणजे भारतातून असे असते. मग हे साधू देखील भारतीय साधू असतील का? नक्की माहिती नाही, पण बहुतेक भारतीय साधूच असतील.

Three Saint Statue With inscription
ह्या डोंगरात अनेक गुंफा आढळतात. 
 
Inside the cave.

Amitabh buddha

See the plates on his clothing

 Guanyin गुंफेमध्ये वर एका कोपऱ्यात दगडाच्या दोन थरात छोटी फट आहे. तिथून नैसर्गिक सूर्यप्रकाश दिसतो. हा जणू आकाशाला जोडणारा चंदेरी धागाच. ह्या गुहेच्या नावाचा अर्थ आहे स्वर्गाकडे जाणारी गुंफा. 

Silver thread of sky

दुसऱ्या एका गुंफेत काही गोष्टी चित्रित केलेल्या आहेत. त्यातील एक गोष्ट आहे पहिल्या शतकातील. भारतीय भिक्षु मातंग आणि धर्मरत्न पांढऱ्या घोड्यावर अनेक बौद्ध धर्मग्रंथ घेऊन येत आहेत अशी. 

दुसरी गोष्ट चित्रित केलेली आहे ती Zhu Shixing ह्या चिनी भिक्षूची. धर्माच्या अभ्यासासाठी पश्चिमेकडे प्रवास करणारा पहिला भिक्षु असे त्याला म्हटले जाते. संस्कृतातील अनेक बौद्ध सूत्रे त्याने उतरवून घेतली. 

ह्या दोन्हीचे फोटो मात्र नाहीत माझ्याकडे. 

सर्वात मोठी मूर्ती आहे ती मैत्रेय बुद्धाची.. त्याला Fat belly Buddha किंवा Laughing Buddha असे देखील म्हटले जाते. त्याच्या सोबत १८ अरहत आहेत. 

Maitreya Buddha

Steps going to some more caves

मंदिराकडे जाण्याच्या रस्त्यावर, डावीकडे तुम्हाला काही झरे दिसतील. पाणी अगदी नितळ आहे. त्या झऱ्यांचा ताजेपणा, गारवा, वाहणाऱ्या पाण्याचा मंद आवाज ह्यामुळे Lingyin मंदिर परिसराचे सौंदर्य आणखीनच खुलले आहे.
 
Pavilion for enjoying the springs

 अगदी प्राचीन काळापासूनच Ling Yin मंदिर हे चीनमधील सर्वात मोठ्या आणि श्रीमंत मंदिरामध्ये अग्रभागी आहे. अनेक मोठाली सभागृहे, पॅगोडाज, वाचनालय असे आपल्याला ह्या आवारात आढळते. हजारो बौद्ध भिक्षूंनी इथे राहून बुद्ध सूत्रांचा अभ्यास केलेला आहे आणि करत आहेत. सांस्कृतिक क्रांतीच्या काळात देशभरातील बौद्ध भिक्षूंचे हे आश्रयस्थान बनले होते. 

बौद्ध मंदिरात प्रवेश करताच तुम्हाला अशी सुंदर मोठी पात्रे दिसतात. तिथे उदबत्त्यांचे जुडगेच जाळले जातात. भक्तांची अशी समजूत आहे की हा धूर आपले शरीर स्वच्छ करतो आणि आरोग्यदायी आहे.


Large incense Burners

मंदिराच्या आवारात दोन स्तंभ आहेत. ह्यांना सूत्र स्तंभ असे म्हणले जाते कारण ह्यावर धर्म सूत्रे लिहिलेली असतात. हे अष्टकोनी आहेत, दोन थरांचा पायाचा भाग आहे. ह्या स्तंभांचे एकूण तीन भाग असतात. पाया, स्तंभ आणि शिखर. विशेष गोष्ट म्हणजे हे स्तंभ उभारले गेले ते Fengxian मंदिरात ९६९ मध्ये. कालांतराने ते मंदिर पडले. मग हे स्तंभ इथे आणण्यात आले.

Sutra Pillar 

Burning Of incense sticks- an important ritual 

पूर्वी मंदिराच्या आवारात चार दगडी पॅगोडा होते. आता मात्र त्यातील दोनच उरले आहेत. ९६० मध्ये उभारले गेलेले हे पॅगोडाज चीन मधील सर्वात जुने दगडी पॅगोडाज मानले जातात. 

Ancient Stone Pagodas

In front of the temple halls

Hall of medicine Buddha


Decorated wall

Buddha idols 

Hui Li/ Matiyukti?? well..may be! I can't read Chinese script

Snowball flowers

ह्या सोबतच West Lake- Hangzhou पोस्ट पूर्ण करते. West lake च्या बांधावरून रमत गमत फिरणे किंवा Lingyin मंदिरात ऊन सावलीचा खेळ पाहत झाडाच्या सावलीत बसून झऱ्यांचे मंद संगीत ऐकणे हे अविस्मरणीय अनुभव आहेत.

 ह्या परिसराचे नैसर्गिक सौंदर्य शरीर, मन आणि आत्म्याला भावणारे असेच आहे. तेव्हा कबुल करावेच लागते की खरोखरच हे नंदनवन आहे!!

#wealthiestBuddhistMonasteryChina #IndianMonkInChina #AroundLingyin #ParadiseInChina #HuiLiMatiyukti  #WestLakeHangzhou  #LingyinTempleScenicArea  #FeilaiFengPeakGrottoescaves
#SuHang

टिप्पण्या

या ब्लॉगवरील लोकप्रिय पोस्ट

कोस्टल कर्नाटक ३. -कुरु बेट, अनेगुड्डे श्री विनायक मंदिर, मणिपाल लेक

  कोस्टल कर्नाटक सहलीचा आमचा तिसरा दिवस देखील फार आनंदात गेला. काही गोष्टी ठरवल्याप्रमाणे होऊ शकल्या. काही गोष्टी ठरवल्याप्रमाणे अजिबात झाल्या नाहीत. पण तरी जमेची बाजूच जड झाली हे खरे.  उडुपीला सकाळी गाडी बोलावली होती आणि ती आम्हाला काही तास फिरवून आणणार होती. पहिले ठिकाण होते त्रासी मारवंते बीच.  फोटो बघूनच हा बीच पाहण्याची खूप उत्सुकता वाटत होती. हा अत्यंत अनोखा बीच आहे. रस्त्याच्या एक बाजूला सौपर्णिका नदी, दुसऱ्या बाजूला अरबी समुद्र - सिंधूसागर! त्रासी मरवंथे बीच  📷https://karnatakatourism.org/en/destinations/udupi उडुपीपासून निघून इकडे येऊन पोचलो. एका बाजूला नदी दिसत होती. दुसऱ्या बाजूला समुद्र किनाराही दिसत होता. पण फोटोत दाखवल्याप्रमाणे ठिकाण काही दिसेना.  मग चौकशी केल्यावर कळले की असे फक्त ड्रोनने काढलेल्या फोटोत दिसते. डोळ्यांना असे दिसत नाही!! एरवी आपण म्हणतो की डोळ्यांना जितके सुंदर दिसते तितके फोटोत उतरत नाही. पण इथे उलटे झाले होते!फोटोतल्याइतके सुंदर डोळ्यांना दिसत नव्हते!! पण असे दिसले नाही म्हणून काय झाले? रस्त्याच्या एका बाजूला नदी वाहते आहे...

सोमनाथ - प्रभास पट्टण.

१९४७चे दीपावली पर्व. स्थळ होते सिंधुसागराच्या तीरावर असलेल्या सोमनाथ मंदिराच्या अवशेषांचे प्रवेशद्वार. तिथे उभे राहून सरदार वल्लभभाई पटेल यांनी दृढनिश्चय व्यक्त केला की भारतीय जनता आपले आराध्य दैवत असलेल्या सोमनाथ मंदिराला त्याची पूर्व प्रतिष्ठा आणि पूर्व वैभव प्राप्त करून देईल.  काय कारण होते ह्या प्रतिज्ञेचे? जर भारतीय जनतेचे आराध्य दैवत होते सोमनाथ तर आता मंदिराचे अवशेषच का उरले होते?  ह्या साठी आपल्याला जाणून घ्यावे लागेल सोमनाथ मंदिराच्या इतिहासाविषयी आणि सोमनाथच्या हिंदू जनमानसातील स्थानाविषयी.  हिंदूंन पूजनीय असलेल्या बारा ज्योतिर्लिंगापैकी सर्वात पहिले नाव असलेल्या आणि प्रथम स्थानी असलेले सोमनाथ. आपल्या सर्वाना माहिती असलेल्या स्तोत्राची सुरुवातच होते ती 'सौराष्ट्रे सोमनाथंच' पासून. त्यामुळेच त्याला 'आदि ज्योतिर्लिंग' म्हणून ओळखले जाते.  ऋग्वेदात तसेच अनेक पुराणात ज्याचा उल्लेख झाला आहे असे हे तीर्थधाम. ह्याविषयी आपल्याला अनेक कथा सापडतात.  शतकानुशतकांच्या मंदिराच्या इतिहासात नैसर्गिक रित्या पडझड झाल्यानंतर ते अनेक राजांकडून, भक्तांकडून सोने, च...

'रानी की वाव'

पाटण सर्वांना माहिती असते ते 'रानी की वाव' तिथे आहे म्हणून. भारतातील समृद्ध हातमाग कौशल्याचा उत्तम नमुना असलेली पटोला साडीदेखील पाटणचीच.  गुजराथमधील अहमदाबाद पासून साधारण दीडशे किलोमीटरवर असणारे पाटण जागतिक पर्यटनाच्या नकाशावर मानाचे स्थान पटकावून बसले आहे. युनेस्को चे जागतिक वारसा स्थळ म्हणून मानांकन मिळवलेले हे ठिकाण आहे.  रानी की वाव  रानी की वाव  रानी की वाव  रानी की वाव  रानी की वाव  'रानी की वाव' नावावरूनच आपल्या लक्षात येते की ही राणीने बांधलेली विहीर आहे. पण खरे तर ही नुसती वाव म्हणजे विहीर नसून  सुमारे 64 मीटर लांब, 20 मीटर रुंद आणि 27 मीटर खोल म्हणजे साधारण  सात मजल्यांइतकी खोली असलेले विष्णूचे मंदिर आहे असेच म्हणावे लागेल.  जमिनीपासून खोल खोल उतरत जाणारी अशी ही रचना आहे.  राणी उदयमती हिने तिचा पती  राजा भीमदेव पहिला याच्या स्मरणार्थ हे मंदिर बांधले म्हणून याचे नाव 'रानी की वाव' असे पडले. राजा भीमदेव पहिला म्हणजे अनहिलवाड किंवा अनहिल्लपूर पाटणच्या सोळंकी वंशाचा संस्थापक मुलराज ह्याचा मुलगा होता. ह्या वंशाने अनेक पराक्...

कवी केशवसुत स्मारक, मालगुंड

एका कवीचे स्मारक असावे आणि तेही कवीला साजेसे असावे ही दुर्मिळ गोष्ट आहे! पण असे एक स्मारक आपल्या महाराष्ट्रात आहे. रत्नागिरीजवळ मालगुंड येथे कवी केशवसुत म्हणजेच कृष्णाजी केशव दामले ह्यांचे एक सुंदर स्मारक उभारले आहे.  कवी केशवसुत जन्मस्थान  मार्गावरील फलक  प्रवेशद्वारातून दिसणारे दृश्य  कोकण मराठी साहित्य परिषदेने ज्येष्ठ साहित्यिक पद्मश्री मधू मंगेश कर्णिक ह्यांच्या संकल्पनेला प्रत्यक्षात उतरवले आहे.  एखाद्या कवीचे स्मारक कसे असावे हे एखाद्या साहित्यिकालाच चांगले कळू शकणार! स्मारकाच्या प्रवेशद्वारातून आपण आत गेलो की समोरच दिसते ते केशवसुत जन्मस्थान. हे जुने घर डागडुजी करून नीटनेटके ठेवले आहे. पडवीत मोठा झोपाळा आहे.  कवीच्या घरात कवीचे पुस्तक वाचताना  तिथेच केशवसुतांची काही पुस्तके तसेच को.म.सा.प.ची काही प्रकाशने विक्रीसाठी उपलब्ध आहेत.  घरातील आतल्या खोल्या तशा रिकाम्याच आहेत. काही थोडे जुने सामान तिथे ठेवले आहे .  माजघर  घराच्या मागच्या बाजूला कवीचे खरे स्मारक आहे. केशवसुतांनी त्या काळात म्हणजे दीडशे वर्षांपूर्वी कवितेत नवा प्रवाह आणला...

गणपतीपुळे

कोकणच्या निसर्गाविषयी किती आणि कितीदाही लिहिले तरी कमीच आहे. कोकणातल्या नारळी पोफळीच्या वाड्या, आंब्याची फणसाची झाडे, केळीच्या बागा, कौलारू घरे ह्यांनी नटलेली धरती, सोनचाफा बकुळीच्या सुगंधाने घमघमणारा आसमंत आणि कानावर येणारी समुद्राची गाज सारेच कसे मन प्रसन्न करणारे असते.  चराचरात वसणारा परमतत्वाचा अंश ह्या भूमीत प्रकर्षाने प्रत्ययाला येतो. ह्या भूमीत अनेक देवस्थाने नसती तरच नवल होते. ह्या देवस्थानांच्या जागा विलक्षण सुंदर आहेत. गणपतीपुळे हे असेच एका सुंदर स्थानी वसलेले श्री गणेशाचे स्वयंभू मंदिर. सिंधुसागराचा किनारा, चमकदार वाळूची पुळण आणि पाठीमागे गार्ड हिरव्या वनराईने झाकलेला डोंगर असे ह्या मंदिराचे नयनमनोहर ठिकाण आहे.  श्री गणपतीपुळे देवस्थान  ह्या स्वयंभू मूर्तीचा दृष्टांत पाचशे वर्षांपूर्वी भिडे गुरुजींना झाला. तिथे त्यांनी साधे गवताचे छप्पर उभारून पूजेला सुरुवात केली. त्यांची समाधी आपल्याला मंदिराच्या आवारातच बघायला मिळते.  समाधी  पुढे मग वेळोवेळी निरनिराळ्या भक्तांनी ह्या वास्तूची पुनर्बांधणी आणि दुरुस्ती केली. छत्रपती शिवाजी महाराजांचे सचिव अण्णाजी दत्त...

श्रीमंत थोरले बाजीराव पेशवे जन्मस्थान - बर्वेवाडा, डुबेरे

काल दिनांक १८ ऑगस्ट २०२५. श्रीमंत थोरले बाजीराव पेशवे ह्यांची ३२५ वी जयंती. श्रीमंत थोरले बाजीराव पेशवे पुतळा, बर्वेवाडा श्रीमंत थोरले बाजीराव पेशवे पुतळा, बर्वेवाडा श्रीमंत थोरले बाजीराव पेशवे पुतळा, बर्वेवाडा आता बाजीराव म्हटले की केवळ बाजीराव मस्तानीच आठवणाऱ्या लोकांसाठी बाजीराव कोण ते सांगायला हवे. छत्रपती शिवाजी महाराजांनी पाहिलेले हिंदवी स्वराज्याचे स्वप्न प्रत्यक्षात जगणारे आणि हिंदवी साम्राज्य निर्माण करणारे बाजीराव बाळाजी पेशवे/ विश्वनाथ बल्लाळ भट हे शाहूछत्रपतींचे पेशवे म्हणजेच पंतप्रधान होते.  आपल्या वीस वर्षांच्या पेशवे म्हणून कारकीर्दीत ते चाळीसहून अधिक लढाया लढले आणि त्या सर्व लढायांत ते अजिंक्य राहिले. त्यांनी आपल्या कर्तृत्वाने मराठ्यांचे वर्चस्व अखंड भारतावर प्रस्थापित केले.  त्यांचा जन्म १८ ऑगस्ट १७००, भाद्रपद पौर्णिमा ह्या दिवशी डुबेरे येथे झाला. डुबेरे आजच्या सिन्नर तालुक्यात नाशिक जिल्ह्यात आहे.  ह्या गावी बाजीरावांच्या मातोश्री राधाबाई ह्यांचे भाऊ मल्हारराव बर्वे राहत असत. त्या बर्वे वाड्यात बाजीरावांचा जन्म झाला.  बर्वे वाडा  अवघ...

कोस्टल कर्नाटक १ - मंगळुरू

  मंगळुरू- कुडला - मंगलोर - मंगलापूरम ही सगळी एकाच गावाची नावे. मंगलादेवी मंदिरावरून ह्या गावाचे नाव पडले मंगळुरू. दक्षिण कन्नड जिल्ह्याचे हे प्रमुख ठिकाण. सुंदर मंदिरे, स्वच्छ समुद्रकिनारे, नारळी-पोफळीची झाडे, आधुनिकतेच्या खुणा मिरवणारे मॉल्स आणि शहराबाहेरची पण तशी जवळच असणारी अनेक पर्यटन स्थळे.. ह्या साऱ्यामुळे मंगळुरु नेहमीच पर्यटकांचे आवडते राहिलेले आहे.  मंगळूरूला जाणारे आमचे विमान नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरून होते. हा विमानतळ पाहण्याची उत्सुकता होतीच.  हा अतिशय भव्य आणि सुव्यवस्थित विमानतळ आहे. अनेक विमाने एकावेळी विमानतळावर आली तरी येणाऱ्या आणि जाणाऱ्या प्रवाशांच्यासाठी सर्व आवश्यक सुविधा केलेल्या आहेत.  जशी वर्दळ वाढेल तशी विमानतळावर जाण्यासाठी वाहतुकीची साधने देखील वाढतील अशी आशा आहे.  नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ  नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ  नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ  नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ  लहानशा प्रवासानंतर विमान मंगळुरुला उतरले. मंगळुरु विमानतळ म्हणजे टेबलटॉप रनवेज असणाऱ्या भारतातील मोजक्या विमानतळ...

रवींद्रनाथ टागोरांनाही भुरळ घालणारे 'कारवार'

कारवार - पांढऱ्या वाळूचे स्वच्छ समुद्रकिनारे, हिरव्या झाडांनी नटलेले डोंगर, काळी नदी, लाल माती असलेले सुंदर शहर. शहर होऊ पाहणाऱ्या किंवा खरे तर आता शहर झालेल्या कारवारने अजून आपले गावपण थोडे तरी टिकवून ठेवले आहे. शहरी बकालपणा मात्र टाळता आलेला नाही.   गोवा, कर्नाटक आणि महाराष्ट्र असा तिन्हींचा संगम आपल्याला कारवारमध्ये दिसतो. मराठी बोलणारी माणसेही भेटत राहतात.  गोव्यासारखे पर्यटकांचे लोंढे दिसत नाहीत. कदाचित आम्ही मार्चच्या अगदी सुरुवातीला गेलो तेव्हा अजून पर्यटकांचा ऐन हंगाम सुरु झाला नसावा!! उत्तर कन्नड जिल्ह्याची जीवनरेखा असणारी काळी नदी सदाशिवगड जवळ समुद्राला मिळते. तिथे एक मोठा पूल बांधलेला आहे. कारवार आणि गोव्याला जोडणारा हा पूल आता एक पर्यंटनस्थळच झाला आहे. सूर्योदय बघण्यासाठी पादचारी पुलावर जमलेले तुरळक पर्यटक, धावण्याचा सराव करणारे धावपटू, सायकलस्वार ह्यांच्या खेरीज सकाळच्या वेळी तिथे कोणीही नसते. आपल्या निसर्ग सौदर्यामुळे आणि शांततेमुळे हे ठिकाण अवश्य भेट देण्याजोगे आहे. आमचे हॉटेल ह्या पुलाच्या अगदी जवळ असल्याने आम्ही सूर्योदय अगदी मनसोक्त वेळ देऊन पाहू शकलो....

'कड्यावरचा गणपती.' - आंजर्ले

कोकण सुंदर आहेच. कोकणावर निसर्गाची अपरंपार कृपा आहे. काय नाही कोकणात? डोंगर, दऱ्या, नद्या, समुद्र, नारळीपोफळीच्या वाडया, आंब्या फणसाची झाडे, केळीच्या बागा हे तर आहेच. इतर फुलेही कोकणच्या मातीत जास्तच बहरतात. बकुळ, चाफ्याचे सगळे प्रकार, जास्वंद किती नावे लिहावीत!! कौलारू घरे, लाल मातीचे रस्ते, ताजा खवलेला नारळ घातलेले अवीट चवीचे खाद्यपदार्थ .. कोकणांत जायची किती कारणे हवीत अजून?  ह्या सोबत किंवा खूप जणांसाठी ह्याच्याही आधी कोकणात जाण्याचे महत्वाचे कारण असते ते म्हणजे तेथील मंदिरे. तर आज आपण आंजर्ले येथील एक मंदिर  पाहणार आहोत.  दापोली, गुहागर,आंजर्ले हा सगळा परिसर तर निसर्गसौंदर्याने नटलेला आहे. शहरीकरण, पर्यटकांची अमर्याद संख्या, गल्लोगल्ली झालेले होमस्टे, रिसॉर्ट्स आणि खानावळी इतके सगळे पचवून सुद्धा अजूनही  इथले वातावरण फार सुखद आहे.  रत्नागिरी जिल्ह्यात दापोलीजवळ आंजर्ले गाव आहे. त्या गावाच्या जवळ एका डोंगरावर असलेले मंदिर म्हणजे  'कड्यावरचा गणपती.'  पूर्वी पायऱ्या चढून जाणे हा एकमेव मार्ग होता.  आता चारचाकी गाडी सुद्धा आरामात मंदिरापर्यंत जाऊ श...

कोस्टल कर्नाटक- २ मंगळुरू, मुलकी, उचिल, उडुपी

  आमच्या कोस्टल कर्नाटक सहलीचा दुसरा दिवस सुरु झाला तो काद्री मंजुनाथ मंदिर भेटीने. हे मंदिर अतिशय प्राचीन आहे. भारद्वाज संहितेत ह्या मंदिराचा उल्लेख आहे. त्या काळात ह्या भागाला सुवर्ण कदलीवन म्हटले जात होते आणि ह्या मंदिराला सर्वसिद्धिमहास्थान किंवा सर्वसौभाग्यदायक महास्थान असे म्हटले जाई. परशुरामाच्या तपाने प्रसन्न होऊन ब्रह्म,विष्णू आणि महेश ह्यांनी एकत्रितपणे मंजूनाथाच्या रूपात स्वतःला प्रगट केले असे कथा सांगते.  नाथ संप्रदायाच्या गोरक्षनाथ आणि मच्छिन्द्रनाथ ह्यांनी देखील ह्या मंदिराला भेट दिली होती आणि ह्या भागात वास्तव्य केले होते असे सांगितले जाते.  मंदिर खूप भव्य आहे. मुख्य देवता शंकर - मंजुनाथ आहे. मंदिराच्या आवारात गणेश, दुर्गा, हनुमान,अय्यप्पा, नागदेवता अशी मंदिरे आहेत. जवळच एक तलाव आहे. हे मंदिर काद्री टेकडीवर वसलेले आहे. जवळच काद्री हिल पार्क नावाचे एक भव्य उद्यान आहे. एक लहानसे तळे देखील जवळच आहे. स्नानासाठी कुंड ह्या मंदिराच्या आवारातच आहेत. एकूणच परिसर रम्य आणि मंदिरातील ऊर्जेने भारलेला आहे. अनेक भाविक इथे भेट देत असतात.  काद्री मंजुनाथ मंदिर  का...