Skip to main content

वॉशिंग्टन डी. सी. - स्मारकांची स्मरणे  

जेव्हा एक दरवाजा बंद होतो तेव्हा दुसरे दार उघडते... उघडतेच! मार्च २०१६ मध्ये जेव्हा आम्ही यूएसए दौर्‍याची आखणी केली होती, तेव्हा आमच्याबाबतीतही हे खरे ठरेल अशी आम्हाला अजिबात कल्पना नव्हती. 


आम्ही जेव्हा अमेरिकेत गेलो होतो तेव्हा आम्ही नायगाराच्या राईड्ससाठी ती योग्य वेळ नव्हती, आम्ही खूप लवकर गेलेलो होतो! त्या राईड्सची सुरुवात एप्रिलमध्ये होणार होती आणि आम्ही गेलो तेव्हा तर अजून मार्च महिनाच चालू होता. म्हणून जरी आम्हाला नायगारा पाहता आला तरी त्यावरील राईड्सचा आनंद घेता आला नाही.

परंतु वॉशिंग्टन डी.सी. मध्ये निसर्गाचा आणखी एक नेत्रदीपक खेळ आमची प्रतीक्षा करत होता! विमानतळावरील माहितीकक्षातील अधिकाऱ्याने आम्हाला याबद्दल सांगितले. तो होता चेरी ब्लॉसम फेस्टिवल. आमच्यासाठी हे एक आनंददायी आश्चर्य होते, कारण आम्हाला वॉशिंग्टन डी.सी. मध्ये इतक्या मोठ्या संख्येने असलेल्या चेरी ब्लॉसम वृक्षांबद्दल माहितीच नव्हते.

Washington D.C. 

अमेरिकेची ही राजधानी. शहराचे नाव अमेरिकेचे पहिले अध्यक्ष जॉर्ज वॉशिंग्टन ह्यांच्या स्मरणार्थ दिले गेले आहे. डी.सी. हे ए.डी. आणि बी.सी. सारखे कालमापक असावे असे प्रथमदर्शनी वाटत असले तरी ते आहे कोलंबिया डिस्ट्रिक्ट चे संक्षिप्त रूप. 

आमच्यासारख्या पर्यटकांसाठी वॉशिंग्टन म्हणजे नॅशनल मॉल. सर्व महत्वाची स्मारके, संग्रहालये, टाईडल बेसिन (मानवनिर्मित जलाशय) हे सर्व याच भागात आहेत. या भागाला दरवर्षी लाखो पर्यटक भेट देतात

ही एखाद्या निमुळत्या होत जाणाऱ्या मनोऱ्यासारखी रचना आहे. १८३५ मध्ये स्मारकाच्या रचनेची चर्चा होत असताना, स्मारकाचे डिझाइन अद्वितीय आणि अतुलनीय असावे अशी अपेक्षा होती. अमेरिकन लोकांसाठी हा अभिमानाचा विषय ठरावा, अश्या रचनेची अपेक्षा होती. ही रचना या सर्व अपेक्षांवर खरी उतरली आहे! अजूनही हा जगातील सर्वात उंच दगडी स्तंभ आहे. 500 फुटापेक्षा जास्त उंचीचे हे स्मारक प्रेक्षकांना नक्कीच प्रभावित करते. हे बांधकाम बरीच वर्षे सुरु होते आणि परिणामस्वरूप स्मारकासाठी वापरलेले दोन प्रकारचे दगड आपल्याला दिसू शकतात.

सर्वात वरचे टोक, शिखर अल्युमिनियम पासून बनवलेले आहे. तुम्हाला आश्चर्य वाटेल, अल्युमिनियम त्या काळी चांदीइतकेच महाग होते!! 


  Washington Monument


Lincoln Memorial 

या स्मारकाला वर्षभरात जगभरातील लाखो लोक भेट देतात. काही ऐतिहासिक सभा, संमेलने आणि निदर्शने इथेच झाली आहेत. 
 हे स्मारक बर्‍याच चित्रपट आणि वेब सिरीज तसेच टेलिव्हिजन शोमध्ये दिसलेले आहे. हे ग्रीक मंदिरासारख्या वास्तूशैलीत बांधले गेले आहे. स्मारकाच्या आत अमेरिकेतील राज्यांची नावे कोरलेली आहेत. 

लिंकनची एक विशाल मूर्ती आत आहे. स्मारकासमोर रिफ्लेक्टिन्ग पूल,एक जलाशय आहे. स्वच्छ हवा असेल आणि वारा नसेल तेव्हा त्यात दिसणारे स्मारकाचे प्रतिबिंब हे फार सुंदर दिसत असणार ह्यात शंकाच नाही. 

अब्राहम लिंकन हे अमेरिकेचे सोळावे अध्यक्ष होते. त्यांनी १८६१ - १८६५ या काळात हे पद सांभाळले.



Lincoln 


Lincoln Memorial 



Reflecting Pool -
 The step of
 'I have a dream' speech.


ह्या फोटोत, पायरीवर तुम्हाला मार्टिन ल्युथर किंग (ज्युनियर) च्या सुप्रसिद्ध भाषणातील (१९६३) काही ओली कोरलेल्या दिसतील. ह्याच ठिकाणी उभे राहून त्यांनी हे भाषण केले होते. 

World War II Memorial
 
रिफ्लेक्टिन्ग पूलच्या दुसर्‍या बाजूला दुसऱ्या महायुद्धाचे स्मारक आहे. दुसर्‍या महायुद्धात कामगिरी केलेल्या अमेरिकन लोकांच्या स्मृतीसाठी हे स्मारक उभारण्यात आले. येथे सर्व अमेरिकन राज्यांचे प्रतिनिधित्व करणारे स्तंभ आणि पॅसिफिक आणि अटलांटिक अशी नावे असलेल्या दोन कमानी आहेत.
 

   Pacific Arch, the pillars and the fountain 



        Fountain with Lincoln memorial



Pacific Arch 

 
Second World War Memorial


ही व्हिडिओ पाहून आपल्याला संपूर्ण स्मारकाबद्दल अधिक स्पष्ट कल्पना येईल. एका बाजूला लिंकन मेमोरियल आणि दुसऱ्या बाजूला वॉशिंग्टन स्मारक आणि मध्ये असलेले दुसऱ्या महायुद्धाचे स्मारक या व्हिडिओमध्ये आपण पाहू शकता.

मी सुरुवातीला म्हटल्याप्रमाणे नॅशनल मॉलच्या क्षेत्रामध्ये अनेक महत्वाची स्मारके, संग्रहालये आहेत. कॅपिटॉल मैदान जवळच आहे. त्यामुळे आपल्याला निश्चितपणे अति महत्व पूर्ण व्यक्तींच्या गाड्यांचे ताफे दिसतात!


The convoy


Martin Luther King Jr. Memorial

हे एमएलके मेमोरियल किंवा किंग स्मारक म्हणून लोकप्रिय आहे. हे स्मारक खूप खास आहे. कारण राष्ट्राध्यक्ष नसलेल्या, एका आफ्रिकन अमेरिकन नेत्याचे स्मारक, नॅशनल मॉलजवळ उभारले गेले आहे. 

एमएलके कोण होते हे सांगण्याची गरज नाही. संपूर्ण जग त्यांना ओळखते आणि नागरी हक्क कार्यकर्ते म्हणून त्यांचा सन्मान करते. महात्मा गांधीजींच्या अहिंसा चळवळीचा त्यांच्यावर खूप प्रभाव होता. 

हे स्मारक त्यांच्या प्रसिद्ध भाषणातील एका ओळीनुसार डिझाइन केलेले आहे, "माझे एक स्वप्न आहे" ह्या भाषणातील ती ओळ होती, "निराशेच्या डोंगराच्या बाहेर, आशेचा दगड." हे स्मारक टाईडल बेसिन जवळ आहे आणि चेरी ब्लॉसम वृक्षांनी वेढलेले आहे.



MLK Memorial



Martin Luther king Jr. Memorial.


Martin Luther king Jr. Memorial.

चेरी ब्लॉसम 
१९१० मध्ये टोकियो शहराने वॉशिंग्टन शहराला चेरी ब्लॉसमची ही रोपे भेट म्हणून दिली. तसे तर एकोणिसाव्या शतकापासून काही लोक जपानमधून चेरी ब्लॉसम रोपांची आयात करीत असले तरी टोकियो शहराने 2000 रोपांची भेट दिल्याने, वॉशिंग्टनमध्ये चेरी ब्लॉसम लावण्याच्या प्रयत्नांना वेग आला. जपान आणि अमेरिका यांच्यातील वाढत्या मैत्रीचे प्रतीक म्हणून चेरी ब्लॉसम देण्यात आले. दुसर्‍या महायुद्धात ते जरी शत्रुत्व व वैमनस्य टाळू शकले नसले तरी चेरी ब्लॉसमच्या सतत झालेल्या लागवडीमुळे नॅशनल मॉलमधील टाईडल बेसिनला अतिशय नयनरम्य स्वरूप प्राप्त झाले. 

दरवर्षी वॉशिंग्टन डी.सी. मध्ये मुख्यतः मार्चच्या शेवटी किंवा एप्रिलमध्ये चेरी ब्लॉसम फेस्टिव्हल साजरा केला जातो. आम्ही 24 ते 26 मार्च 2016 पर्यंत वॉशिंग्टन शहरात होतो आणि चेरी ब्लॉसमच्या बहराचा आनंद घेऊ शकलो.



FDR memorial











Tidal Basin with Jefferson memorial
in the background









Thomas Jefferson Memorial

थॉमस जेफरसन मेमोरियल म्हणजे आपण वर पाहिलेल्या अनेक चेरी ब्लॉसमच्या छायाचित्रांना बॅक ड्रॉप देणारी सुंदर पांढरी इमारत आहे. 

थॉमस जेफरसन हे तिसरे अध्यक्ष व युनायटेड स्टेट्स डिक्लरेशन ऑफ इंडिपेंडेंसचे प्रमुख लेखक होते.



Thomas Jefferson statue 


FDR- Franklin Delano Roosevelt Memorial
 
टाईडल बेसिन जवळील चेरी ब्लॉसम मार्गावरील हे स्मारक दगड, पाणी, फुले आणि त्यातील शिलालेखांसाठी प्रसिद्ध आहे. 
रुझवेल्टचा पुतळा खूप प्रभावी पद्धतीने साकारलेला आहे. त्यांच्या पायघोळ अंगरख्याच्या घोळात त्यांची व्हीलचेयर लपवलेली आहे. 
 


FDR Memorial


The Capitol

नॅशनल मॉलमधील सर्वात महत्वाची इमारत म्हणजे कॅपिटॉल. कॅपिटॉल हिलवर वसलेले हे युनायटेड स्टेट्स कॉंग्रेसचे सभागृह आहे. आपण इमारतीच्या अंतर्गत भागाचा मार्गदर्शकासोबत दौरा करू शकता. 

ही विशेष इमारत मूलतः १८०० मध्ये बांधली गेली होती, परंतु त्यानंतर काही वेळा नूतनीकरण झाले. ही भव्य इमारत साधी आहे पण सुंदर आहे.

















White house


आता व्हाईट हाऊसच्या दिशेने जाउ या. हे १८०० पासून अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांचे अधिकृत निवासस्थान आहे. तेव्हापासून त्याचे बर्‍याच वेळा नूतनीकरण करण्यात आले आहे. 

इमारतीत अनेक भाग आहेत. इमारतीचा एक भाग, वेस्ट विंग हा लोकांना बघण्यासाठी खुला आहे. मात्र तुमच्या भेटीच्या आधी, तीन महिन्यांपूर्वी, तुम्हाला परवानगी घ्यावी लागेल.

 रेल्वे स्थानकांपासून व्हाईट हाऊस चालत जाण्याच्या अंतरावर आहे. रस्ता, अनेक शिल्पे असलेला, महत्वाच्या इमारती असलेला असा आणि सुंदर आहे.


Lafayette Statue



    On the way to White House


हे तिबेटचे नागरिक असावेत. अनेक वर्षांपासून ते व्हाईट हाऊस समोर निदर्शन करत आहेत. 














स्मिथसोनियन संस्था परिसर हा वॉशिंग्टनमधील अजिबात चुकवू नये असा परिसर. हे जगातील सर्वात मोठे संग्रहालय संकुल आहे. 
आपल्याला संग्रहालयांना भेट देणे आवडत असल्यास, त्यासाठी नक्की जा. परंतु नसेल तरीही, मी किमान ३/४ संग्रहालये तरी नक्की पाहण्याची शिफारस करेन. National air and space museum, Natural history museum, National museum of African American art and culture, National gallery of art ही इतकी तर आपण नक्कीच पाहिली पाहिजेत. या परिसरात इतर अनेक अद्भुत संग्रहालयेदेखील आहेत.






National Air and Space museum


Space travel!!


Smithsonian Institution Offices



जर आपण सार्वजनिक वाहतुक व्यवस्थेद्वारे प्रवास करण्यास तयार असाल तर वॉशिंग्टन डीसी मधील प्रवास बर्‍यापैकी सोपा आणि स्वस्त आहे. 

आपल्याला आरामदायक पादत्राणे मात्र घालायला हवीत. स्मारके आणि संग्रहालये पाहायचे म्हणजे आपल्याला सतत उभे राहावे लागते किंवा चालावे लागते. जर आपण तीन किंवा चार दिवस वॉशिंग्टनमध्ये फेरफटका मारत असाल तर ते चालणे आपले महिनाभराचा चालण्याचा हिशेब पूर्ण करून टाकेल. पण मी म्हणेन की तरीही वॉशिंग्टन पाहणे हे अतिशय आनंददायी आहे. न्यूयॉर्क आपल्याला तांत्रिक चमत्कार, प्रचंड मोठ्या आधुनिक इमारती दाखवते परंतु वॉशिंग्टन डीसी मात्र आपल्या मनात घर करते.

टाईडल बेसिन च्या किनाऱ्यावर फुललेले हजारो चेरी ब्लॉसम्स, मोकळी मोठी उद्याने, प्रचंड स्मारके आणि जगभरातील पर्यटक ही वॉशिंग्टनची माझ्या मनावर उमटलेली छाप आहे. ते अविस्मरणीय आहे!

#washingtondc #dc #usa #washington #districtofcolumbia #photography #dclife #america #travel #art #dcliving #photooftheday #nationalmall #washingtonmonument #whitehouse

Comments

Popular posts from this blog

महेश्वर

महेश्वर हे मध्यप्रदेश पर्यटन निगमच्या पर्यटन स्थळांमधले एक महत्वाचे नाव आहे. पण करोडो भारतीयांसाठी ते केवळ एक पर्यटन स्थळ नाही तर एक तीर्थस्थान असते. लोकमाता पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकरांच्या वास्तव्याने पुनीत झालेले स्थान आहे.  महेश्वर किल्ला प्रवेशद्वार  राजवाडा प्रवेशद्वार  बाह्यरूप  पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर  राजवाडा प्रवेशद्वार  अहिल्याबाई होळकर हे केवळ भारताच्याच नव्हे तर विश्वाच्या इतिहासातील एक सोनेरी पान. संपूर्ण मानव विश्वातील यशस्वी स्त्री राज्यकर्त्यांची सूची करायची झाली तर अहिल्याबाई होळकरांचे नाव ठळकपणे लिहायला लागेल.   31 मे 2025 ला त्यांची तीनशेवी जयंती आहे. पण 300 वर्षांपूर्वी होऊन गेलेल्या अहिल्याबाईंचे आयुष्य अगदी आजच्या आधुनिक काळातल्या आव्हानातही मार्गदर्शक ठरावे असेच आहे.  त्यांच्याविषयीचा आदर मनात घेऊनच आपण महेश्वरला जातो आणि त्या भावनेच्या प्रकाशात महेश्वर पाहतो. महेश्वरला फार मोठी प्राचीन परंपरा आहे. स्कंद पुराणाच्या रेवा खंडात आणि वायू पुराणाच्या नर्मदा रहस्य मध्ये महिष्मती म्हणजे महेश्वरचे वर्णन आलेले आहे. 'गुप्...

सोमनाथ - प्रभास पट्टण.

१९४७चे दीपावली पर्व. स्थळ होते सिंधुसागराच्या तीरावर असलेल्या सोमनाथ मंदिराच्या अवशेषांचे प्रवेशद्वार. तिथे उभे राहून सरदार वल्लभभाई पटेल यांनी दृढनिश्चय व्यक्त केला की भारतीय जनता आपले आराध्य दैवत असलेल्या सोमनाथ मंदिराला त्याची पूर्व प्रतिष्ठा आणि पूर्व वैभव प्राप्त करून देईल.  काय कारण होते ह्या प्रतिज्ञेचे? जर भारतीय जनतेचे आराध्य दैवत होते सोमनाथ तर आता मंदिराचे अवशेषच का उरले होते?  ह्या साठी आपल्याला जाणून घ्यावे लागेल सोमनाथ मंदिराच्या इतिहासाविषयी आणि सोमनाथच्या हिंदू जनमानसातील स्थानाविषयी.  हिंदूंन पूजनीय असलेल्या बारा ज्योतिर्लिंगापैकी सर्वात पहिले नाव असलेल्या आणि प्रथम स्थानी असलेले सोमनाथ. आपल्या सर्वाना माहिती असलेल्या स्तोत्राची सुरुवातच होते ती 'सौराष्ट्रे सोमनाथंच' पासून. त्यामुळेच त्याला 'आदि ज्योतिर्लिंग' म्हणून ओळखले जाते.  ऋग्वेदात तसेच अनेक पुराणात ज्याचा उल्लेख झाला आहे असे हे तीर्थधाम. ह्याविषयी आपल्याला अनेक कथा सापडतात.  शतकानुशतकांच्या मंदिराच्या इतिहासात नैसर्गिक रित्या पडझड झाल्यानंतर ते अनेक राजांकडून, भक्तांकडून सोने, च...

गणपतीपुळे

कोकणच्या निसर्गाविषयी किती आणि कितीदाही लिहिले तरी कमीच आहे. कोकणातल्या नारळी पोफळीच्या वाड्या, आंब्याची फणसाची झाडे, केळीच्या बागा, कौलारू घरे ह्यांनी नटलेली धरती, सोनचाफा बकुळीच्या सुगंधाने घमघमणारा आसमंत आणि कानावर येणारी समुद्राची गाज सारेच कसे मन प्रसन्न करणारे असते.  चराचरात वसणारा परमतत्वाचा अंश ह्या भूमीत प्रकर्षाने प्रत्ययाला येतो. ह्या भूमीत अनेक देवस्थाने नसती तरच नवल होते. ह्या देवस्थानांच्या जागा विलक्षण सुंदर आहेत. गणपतीपुळे हे असेच एका सुंदर स्थानी वसलेले श्री गणेशाचे स्वयंभू मंदिर. सिंधुसागराचा किनारा, चमकदार वाळूची पुळण आणि पाठीमागे गार्ड हिरव्या वनराईने झाकलेला डोंगर असे ह्या मंदिराचे नयनमनोहर ठिकाण आहे.  श्री गणपतीपुळे देवस्थान  ह्या स्वयंभू मूर्तीचा दृष्टांत पाचशे वर्षांपूर्वी भिडे गुरुजींना झाला. तिथे त्यांनी साधे गवताचे छप्पर उभारून पूजेला सुरुवात केली. त्यांची समाधी आपल्याला मंदिराच्या आवारातच बघायला मिळते.  समाधी  पुढे मग वेळोवेळी निरनिराळ्या भक्तांनी ह्या वास्तूची पुनर्बांधणी आणि दुरुस्ती केली. छत्रपती शिवाजी महाराजांचे सचिव अण्णाजी दत्त...

श्रीमंत थोरले बाजीराव पेशवे जन्मस्थान - बर्वेवाडा, डुबेरे

काल दिनांक १८ ऑगस्ट २०२५. श्रीमंत थोरले बाजीराव पेशवे ह्यांची ३२५ वी जयंती. श्रीमंत थोरले बाजीराव पेशवे पुतळा, बर्वेवाडा श्रीमंत थोरले बाजीराव पेशवे पुतळा, बर्वेवाडा श्रीमंत थोरले बाजीराव पेशवे पुतळा, बर्वेवाडा आता बाजीराव म्हटले की केवळ बाजीराव मस्तानीच आठवणाऱ्या लोकांसाठी बाजीराव कोण ते सांगायला हवे. छत्रपती शिवाजी महाराजांनी पाहिलेले हिंदवी स्वराज्याचे स्वप्न प्रत्यक्षात जगणारे आणि हिंदवी साम्राज्य निर्माण करणारे बाजीराव बाळाजी पेशवे/ विश्वनाथ बल्लाळ भट हे शाहूछत्रपतींचे पेशवे म्हणजेच पंतप्रधान होते.  आपल्या वीस वर्षांच्या पेशवे म्हणून कारकीर्दीत ते चाळीसहून अधिक लढाया लढले आणि त्या सर्व लढायांत ते अजिंक्य राहिले. त्यांनी आपल्या कर्तृत्वाने मराठ्यांचे वर्चस्व अखंड भारतावर प्रस्थापित केले.  त्यांचा जन्म १८ ऑगस्ट १७००, भाद्रपद पौर्णिमा ह्या दिवशी डुबेरे येथे झाला. डुबेरे आजच्या सिन्नर तालुक्यात नाशिक जिल्ह्यात आहे.  ह्या गावी बाजीरावांच्या मातोश्री राधाबाई ह्यांचे भाऊ मल्हारराव बर्वे राहत असत. त्या बर्वे वाड्यात बाजीरावांचा जन्म झाला.  बर्वे वाडा  अवघ...

कवी केशवसुत स्मारक, मालगुंड

एका कवीचे स्मारक असावे आणि तेही कवीला साजेसे असावे ही दुर्मिळ गोष्ट आहे! पण असे एक स्मारक आपल्या महाराष्ट्रात आहे. रत्नागिरीजवळ मालगुंड येथे कवी केशवसुत म्हणजेच कृष्णाजी केशव दामले ह्यांचे एक सुंदर स्मारक उभारले आहे.  कवी केशवसुत जन्मस्थान  मार्गावरील फलक  प्रवेशद्वारातून दिसणारे दृश्य  कोकण मराठी साहित्य परिषदेने ज्येष्ठ साहित्यिक पद्मश्री मधू मंगेश कर्णिक ह्यांच्या संकल्पनेला प्रत्यक्षात उतरवले आहे.  एखाद्या कवीचे स्मारक कसे असावे हे एखाद्या साहित्यिकालाच चांगले कळू शकणार! स्मारकाच्या प्रवेशद्वारातून आपण आत गेलो की समोरच दिसते ते केशवसुत जन्मस्थान. हे जुने घर डागडुजी करून नीटनेटके ठेवले आहे. पडवीत मोठा झोपाळा आहे.  कवीच्या घरात कवीचे पुस्तक वाचताना  तिथेच केशवसुतांची काही पुस्तके तसेच को.म.सा.प.ची काही प्रकाशने विक्रीसाठी उपलब्ध आहेत.  घरातील आतल्या खोल्या तशा रिकाम्याच आहेत. काही थोडे जुने सामान तिथे ठेवले आहे .  माजघर  घराच्या मागच्या बाजूला कवीचे खरे स्मारक आहे. केशवसुतांनी त्या काळात म्हणजे दीडशे वर्षांपूर्वी कवितेत नवा प्रवाह आणला...

लक्ष्मीकेशव मंदिर, कोळीसरे

  मंदिर म्हणजे एक उर्जाकेंद्र! प्राचीन काळापासून भाविक मंदिरात देवतांच्या दर्शनासाठी जात आले आहेत. आजही हिंदू लोक मंदिरात जाऊन, चित्त एकाग्र करून ध्यान, पूजा आणि आरती करतात. यामुळे त्यांना ऊर्जा आणि शांततेचा अनुभव मिळतो. प्रत्येक देवी-देवतेचे एक विशिष्ट मंदिर असते.  असेच कोळीसरे येथे श्री विष्णूचे - लक्ष्मीकेशवाचे सुंदर मंदिर आहे . रत्नागिरी शहरापासून फक्त ५० किलोमीटर अंतरावर किंवा गणपती पुळ्यापासून २१ किलोमीटर अंतरावर निसर्गसुंदर कोळीसरे गाव आहे. पुणे मुंबई हून रत्नागिरी जिल्ह्यातील कोळीसरे येथे जायचे असल्यास चिपळूण मार्गे जाता येईल. परशुराम - कोळीसरे रस्त्यात अशी नयनरम्य दृश्ये अनेकदा दिसतात. परशुराम कोळिसरे रस्ता अगदी कमी लोकवस्तीचे, घनदाट झाडी असलेले हे गाव कोळीसरे फाट्याहून आत गेल्यावर दीड दोन किलोमीटर प्रवास केल्यावर येते. रत्नागिरीहून बसने जाता येते अन्यथा मंदिरापर्यंत पोचण्यासाठी स्वतःचे वाहन असणे सोयीचे आहे.  गाडी पार्क केल्यानंतर काही पायऱ्या उतरून मग घनदाट झाडीत वसलेल्या ह्या मंदिरात जाता येते. ह्या रस्त्यावरून व्हील चेयर जाउ शकत नाही. पार्किंग पासून उ...

'कड्यावरचा गणपती.' - आंजर्ले

कोकण सुंदर आहेच. कोकणावर निसर्गाची अपरंपार कृपा आहे. काय नाही कोकणात? डोंगर, दऱ्या, नद्या, समुद्र, नारळीपोफळीच्या वाडया, आंब्या फणसाची झाडे, केळीच्या बागा हे तर आहेच. इतर फुलेही कोकणच्या मातीत जास्तच बहरतात. बकुळ, चाफ्याचे सगळे प्रकार, जास्वंद किती नावे लिहावीत!! कौलारू घरे, लाल मातीचे रस्ते, ताजा खवलेला नारळ घातलेले अवीट चवीचे खाद्यपदार्थ .. कोकणांत जायची किती कारणे हवीत अजून?  ह्या सोबत किंवा खूप जणांसाठी ह्याच्याही आधी कोकणात जाण्याचे महत्वाचे कारण असते ते म्हणजे तेथील मंदिरे. तर आज आपण आंजर्ले येथील एक मंदिर  पाहणार आहोत.  दापोली, गुहागर,आंजर्ले हा सगळा परिसर तर निसर्गसौंदर्याने नटलेला आहे. शहरीकरण, पर्यटकांची अमर्याद संख्या, गल्लोगल्ली झालेले होमस्टे, रिसॉर्ट्स आणि खानावळी इतके सगळे पचवून सुद्धा अजूनही  इथले वातावरण फार सुखद आहे.  रत्नागिरी जिल्ह्यात दापोलीजवळ आंजर्ले गाव आहे. त्या गावाच्या जवळ एका डोंगरावर असलेले मंदिर म्हणजे  'कड्यावरचा गणपती.'  पूर्वी पायऱ्या चढून जाणे हा एकमेव मार्ग होता.  आता चारचाकी गाडी सुद्धा आरामात मंदिरापर्यंत जाऊ श...

Prashanti Kutiram, Bangalore

I am happy to write my first post of 2022!! I am here with a really very special post! This is not a tourist place and still it holds a special place in each and every visitor’s mind. This is Prashanti Kutiram of Bangalore. Prashanti kutiram as the name suggests, surely makes your mind peaceful. It's around 70-80 kms from Bangalore airport but with the famous traffic jams of Bangalore, it may take two and half hours by taxi.  This is the place where The Swami Vivekananda Yoga Anusandhan Sansthan is situated on a sprawling 100 acres. Swami Vivekanand  Swami Vivekanand  Ramakrishna Paramahans and Sharada Mataji  SVyasa Founded in 1986, Svyasa follows Swami Vivekanand's teachings and combines best of east and West. So it combines Yoga and spirituality with modern sciences.  The first thing you will notice about Vyasa is the greenery. The campus is having umpteen trees. It's hilly area. The steep paths and slopes offer you the much needed exercise!! The Green Umbre...

नागाव

  नागाव म्हणजे माडापोफळींच्या वाड्या. नागाव म्हणजे केळीच्या बागा. नागाव म्हणजे सुंदर स्वच्छ समुद्रकिनारा.  नागाव म्हणजे वस्त्रगाळ मऊ वाळूचा किनारा.  नागाव म्हणजे अनेक मंदिरे. नागाव म्हणजे लक्षवेधी दीपमाळा. नागाव म्हणजे कोपऱ्या कोपऱ्यावर भेटणारे तळे! नागाव म्हणजे तळ्यात फुललेलीअनेकानेक कमळे!! नागावच्या शेजारचे  अक्षी, चौल, रेवदंडा ही देखील अशीच गावे. नितांतसुंदर, साधी. अलिबाग आणि ह्या सर्व गावांना मिळून अष्टागर असे म्हणत असत. आठ गावांचा समूह.  अलिबाग पर्यटन स्थळ म्हणून ७० च्या दशकापासूनच प्रसिद्ध झाले होते. तेव्हा शांत निवांत असलेले अलिबाग नंतर खूपच गजबजले आणि मग दुसऱ्या सहस्त्रकात अलिबागशेजारील रेवदंडा, नागाव, चौल ही लहान लहान गावे देखील पर्यटनस्थळे म्हणून विकसित होऊ लागली.  ह्या निवांत, शांत गावांना जणू अचानक खडबडून जाग आली. तिथेही पर्यटकांची गर्दी वाढू लागली. स्थानिक लोकांना रोजगार, विकासाची संधी, अर्थार्जनाची संधी त्यात दिसली.  गावांवर आधुनिक पेहराव चढला आणि तिथे उदयाला आली मुंबईकरांची आवडती पर्यटनस्थळे.  आता तर परिस्थिती अशी आहे की जवळ जवळ एका...

पैसाच्या खांबाचे मंदिर!

पैसाच्या खांबाचे मंदिर! अनेक वर्षांपूर्वी दुर्गा बाईंचे ' पैस ' हे पुस्तक वाचनात आले. त्यात होता हा पैसाचा खांब. पैस म्हणजे अवकाश. जिथे ज्ञानेश्वरी लिहिली गेली तो हा पैसाचा खांब. ज्ञानेश्वरीचे जन्मस्थान! खांबाला टेकून बसलेले, ज्ञानेश्वरी सांगत असलेले ज्ञानेश्वर आणि ती लिहून घेत असलेले लेखनिक सच्चिदानंद बाबा असे चित्र आधीही अनेकदा पाहिलेले होते. पण त्या खांबाला ' पैसाचा खांब' म्हणतात हे माहितीच नव्हते. पैस ह्या पुस्तकातील पैसाचा खांब हे प्रकरण वाचले आणि अक्षरशः थरारून गेले. 'पैसाच्या खांबाचे मंदिर' अहिल्यानगर जिल्ह्यातील नेवासा या प्रवरा नदीच्या तीरावरील गावी आहे. नेवासे गावाच्या पश्चिमेला हे मंदिर आहे. 'शके बाराशे बारोत्तरे| तैं टीका केली ज्ञानेश्वरे| सच्चिदानंद बाबा आदरे| लेखकू जाहला|' असा उल्लेख सापडतो. मूर्त आणि अमूर्त ह्याची अशी जोडणी म्हणजे ज्ञानाच्या अनंत अवकाशात जाण्याची पहिली पायरीच जणू. ज्ञानेश्वरी वाचण्याएवढी आणि कळण्याएवढी योग्यता ह्या जन्मात अंगी येईल की नाही माहिती नाही. पण हा खांब पाहू या कधीतरी असे ठरवून टाकले. अवघड नव्हतेच जाणे. संभाजीनगर...