Skip to main content

सूचो आणि झाउझुआंग (चोचंग), चीन 

गेल्या आठवड्यातल्या पोस्टमध्ये आपण शांघाय येथे होतो! या आठवड्यात आपण शांघायच्या आजुबाजूला फिरू या!

शांघायपासून सुमारे 100 कि.मी. अंतरावर सुझाऊ किंवा सूचो नावाचे एक सुंदर प्राचीन शहर आहे. आज सूचो हे पूर्व चीनमधील महत्वाचे औद्योगिक शहर आहे आणि विज्ञान संशोधन आणि विकास संस्था आणि उद्योगांसाठी प्रसिद्ध आहे. हे शहर उद्योग आणि प्राचीन वारसा यांचे अप्रतिम मिश्रण म्हणून देखील ओळखले जाते. हे शहर युनेस्कोच्या जागतिक वारसा स्थळांचा एक भाग आहे.

सूचोचा सुमारे २५०० वर्षांचा इतिहास आहे. काळाच्या ओघात शहराचे नाव बर्‍याच वेळा बदलले गेले. अनेक शतके हे देशातील सर्वात प्रमुख शहर होते. सूचो किंवा सुझाऊ हे नाव ५८९ ए.डी. मध्ये शहराला दिले गेले आहे. ह्या शहरामध्ये बऱ्याच प्रसिद्ध बागा होत्या. परंतु त्यातील बऱ्याच बागा, वेगवेगळी बंडे, उठाव, युद्धे आणि परदेशी आक्रमक राजवटीच्या काळात नष्ट झाल्या. त्यातील दोन उद्याने पूर्ववत करायचा उत्तम प्रयत्न केलेला आहे. 

'Humble Administrator's garden' सर्वात प्रसिद्ध आहे. 1000 वर्षांपूर्वी तयार केली गेलेली ही बाग आहे. काळाच्या ओघात तिचे स्वरूप कितीदा तरी बदलले आहे आणि बदलणार्‍या मालकांसह बर्‍याच वेळा बागेचा नकाशा देखील बदलला आहे. बागेचे नाव प्राचीन चीनी अभिजात साहित्यातील काही ओळींवरून घेतले आहे असे म्हणतात.

बागेचे एकूण क्षेत्रफळ सुमारे १२ एकर इतके आहे. ही बाग सूचो मधील सर्वात मोठी बाग आहे ह्यात काहीच आश्चर्य नाही!

 

Lotus pond




At the entrance




Map of the Garden 





Restoration work going on! With a little break!




Beautiful Pavilions




Nature, Architecture and Reflection 


वनस्पती, वास्तुशास्त्र, खडक आणि पाणी ह्या चार घटकांच्या समन्वयासाठी बाग प्रसिद्ध आहे. बागेत काही अतिशय उल्लेखनीय हॉलस आहेत. हॉल पाहताना चिनी पेंटिंग्ज, कॅलीग्राफी, कोरीवकाम, सुंदर लाकडी फर्निचर आणि उत्तम चीनीमातीची भांडी, फुलदाण्या हे काही विशेष लक्ष देण्याजोगे, उल्लेखनीय मुद्दे आहेत.

















The Mural


हे शिल्प एका प्रवेशद्वारावर कोरलेले होते. मला आश्चर्य वाटले. काय अर्थ असू शकेल ह्या शिल्पाचा असे वाटले आणि म्हणून त्याचा फोटो घेतला. हे शिल्प अनेक पिढ्या दर्शविते आहे की मानवजन्माच्या विविध अवस्था ? 

बागेचे आणखी एक वैशिष्ट्य म्हणजे खिडक्यांच्या सुंदर चौकटी! खिडक्या अशा प्रकारे केलेल्या आहेत की बाहेरील झाडे, पाणी आणि खडकांचे वेगवेगळ्या ऋतूंत, दिवसाच्या वेगवेगळ्या प्रहरात, बदलते सौंदर्य पाहता येईल. त्यांना असलेली चौकट बाहेरील दृश्याला एक वेगळेच परिमाण देते आणि बाहेरील देखावा, भिंतीवर टांगलेल्या एखाद्या पेंटिंगसारखा दिसतो.




























View of the windows from Outside 




The most spectacular!


बागेत खडकांच्या सुंदर शिल्पाकृती आणि विविध रचना केलेल्या आहेत. 


















Children will be children!!

बागेत फिरताना बरोबर गाईड मात्र नक्की घ्यायला हवा. इतक्या अवाढव्य बागेतले, आपल्याला उपलब्ध असलेल्या वेळेत, काय प्राधान्याने पाहायला हवे, हे तो नीट सांगू व दाखवू शकतो. मी शांघायहुन गाईडेड टूर घेतली असल्याने सोबत इंग्रजी जाणणारा गाईड होता ते उत्तम झाले.

सुचो शहर, विशेषतः शहराचा जुना भाग खूपच सुंदर आहे. जुन्या वास्तुशास्त्रातील शक्य तेवढ्या सौंदर्यपूर्ण रचना त्यांनी जतन केल्या आहेत व नवीन बांधकामात देखील त्यातले काही आकार वापरले आहेत. अगदी शहरातले बस स्टॉप देखील बघा, किती सुंदर केले आहेत. 

 


Bus stop!

जुन्या घरांची रचना आणि वास्तुशैली जतन केलेली आहे. अशा काही गल्ल्या पर्यटकांसाठी मोठे आकर्षण बनल्या आहेत. 

























अनेक शतके सूचो भोवती एक तटबंदी होती, भिंत होती. भिंतीची लांबी सुमारे 15000 मीटर होती. त्याभोवती पाण्याचे खंदक आणि कालवे होते. म्हणूनच शहरात येण्यासाठी संरक्षित दारे होती ती, जमीन आणि पाण्यातली!! ह्या दरवाज्यांसाठी सूचो प्रसिद्ध आहे. 

 'पैनमेन निसर्गरम्य क्षेत्र' पर्यटन विभागाने उत्तम रित्या विकसित केलेले आहे. ह्या क्षेत्रातील रुईरंग पॅगोडा, जमीन आणि पाण्यातील दारे, बागा, अनेक पूल, सगळेच खूप सुंदर आहे. 

 





Bull in the temple


ही तेथील मंदिरातील गंमतशीर प्रथा! तिथे असे मानले जाते की तुम्ही मनात एखादी इच्छा धरून, ह्या बैलाच्या पुतळ्याची शेपटी धरलीत तर तुमची इच्छा पूर्ण होते!! ह्या चीनी ताईंना विचारायला हवे, त्यांची इच्छा पूर्ण झाली का ते!









Panmen gate 











The beautiful descend in he scenic area 









The ancient system to open the water gate 




View from the height




Beautiful lamps and the surveillance camera!




Description of the area





Ruiguang pagoda



सूचो विणकामाच्या फ्रेम्स साठी प्रसिद्ध आहे. मला माझ्या नंतरच्या ट्रिप मध्ये म्हणजे नोव्हेंबर २०१३ मध्ये काही फ्रेम खरेदी करायची संधी मिळाली. 

सूचोच्या जवळच, साधारण ३० किलोमीटर अंतरावर चीनमधील सर्वात प्रसिद्ध जल शहर आहे. 'झाउझुआंग( झौझंग/ चाऊचन्ग )' असे या शहराचे नाव आहे. झाउझुआंग ह्या शहराला सुमारे २७०० वर्षांचा इतिहास आणि सांस्कृतिक पार्श्वभूमी आहे. शहरातील अनेक जलमार्ग आणि चांगल्या प्रकारे संरक्षित व जतन केलेली, जलमार्गाच्या दोन्ही बाजूला असलेली प्राचीन घरे, जलमार्ग सुशोभित करणाऱ्या वेली आणि झाडे, अनेक सुंदर दगडी पुल ...ह्यातील प्रत्येक गोष्ट तेथील वातावरण जादुई आणि स्वप्नवत होण्यासाठी कारणीभूत आहे. 

ह्या शहराला 'व्हेनिस ऑफ ईस्ट' म्हणून ओळखले जाते. हे शहर पर्यटकांचे अतिशय लोकप्रिय आकर्षण आहे आणि चीन राष्ट्रीय पर्यटन प्रशासनाने या शहराला AAAAA निसर्गरम्य परिसर म्हणून वर्गीकृत केलेले आहे.

मी भाग्यवान होते की मी एप्रिल २०१३ मध्ये वसंत ऋतूत झाउझुआंगला भेट दिली. तेव्हा हवा खूपच छान, प्रसन्न होती आणि रंगीबेरंगी फुले पूर्ण बहरली होती. कालवे आणि जलमार्ग स्वच्छ ठेवलेले होते. त्यामुळे गोंडोला किंवा बोटची सफर फारच आनंददायक झाली. 

मी शांघायहून एक दिवसाची टूर घेतली होती. त्यामुळे संध्याकाळपूर्वी तिथून शांघायला जाण्यासाठी निघावे लागले. परंतु मला वाटते की रात्रीचे दृश्य देखील खूपच सुंदर आणि नेत्रदीपक असेल. संध्याकाळी गावात एक सांस्कृतिक कार्यक्रम होतो असे म्हणतात, जो मला बघता आला नाही. तुम्ही कोणी जाल तेव्हा हे दोन्ही नक्की बघा आणि मला फोटो आणि व्हिडिओज पाठवा!!

ह्या शहरातील जीवन खरोखर अगदी शांत आहे. सर्व गोंडोलिया स्त्रियाच होत्या. त्यांची गोंडोलाची वेळ येईपर्यंत त्या शांतपणाने वाट पाहत होत्या.

ह्या शहराच्या, गेल्या काही दशकातील, अगदी सुरुवातीच्या काळातील आंतरराष्ट्रीय प्रसिद्धीस, प्रसिद्ध चीनी चित्रकार चेन यिफेई कारणीभूत आहेत. न्यूयॉर्कमधील त्यांच्या चित्रकला प्रदर्शनात झाउझुआंगची काही चित्रे होती आणि त्यामुळे जगाला झाउझुआंगबद्दल माहिती मिळाली. शांघाय आणि सूचोच्याजवळ असल्यामुळे, प्रवासाचे जलद मार्ग उपलब्ध असल्याने आंतरराष्ट्रीय पर्यटकांना झाउझुआंगला, एक दिवसात येऊन जाणे सोपे झाले आहे. 

 

Ancient Houses and stone bridges




Residents washing clothes





One more bridge































































Knitting away the time!!










Spring is here! The Cherry blossoms!





The dream come true!






Singing a song!!



जलमार्गाने भरपूर वेळ प्रवास केल्यावर आम्ही जमिनीवरील रस्ते पण पाहिले!!
















तिथे एक प्रदर्शन भरलेले होते. जुन्या खोक्यांपासून नवीन वस्तू, शहरातील प्राचीन इमारतींच्या प्रतिकृती केलेल्या होत्या. खूप सुंदर आणि सफाईदार काम केलेले होते. 














खूप आवडलेले एखादे ठिकाण सोडणे, कदाचित आपण जन्मात इथे परत येणार नाही आहोत हे माहिती असताना, अवघडच असते. बरं, अशी आवडलेल्या आणि मनात रुतून बसलेल्या ठिकाणांची यादी पण मोठी. एक जन्म कसा पुरे पडणार??!!!





अच्छा झाउझुआंग!! मला तेव्हा निघतानाच माहिती होते की हे ठिकाण माझ्या कायम लक्षात राहणार आहे. आज, जवळपास आठ वर्षांनी पण, मला ते सगळे आठवते आहे. भुरळ पडणारी गोंडोला सफर, फुलून पुलावर ,पाण्यावर वाकलेले चेरी ब्लॉसम्स, जलमार्गावर चवऱ्या ढाळणाऱ्या लोंबत्या पोपटी वेली, ते दगडी पूल आणि कमानी, प्रसन्न हवा आणि आनंदात असलेली तृप्त,निवांत मी!

#ClassicalGardensInChina #OneDayTourFromShanghai #No1WaterTownInChina #SilkThreadEmbroidary #VeniceOfEast #GondolaRideInChina #NatureAndArchitectureInChina

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

महेश्वर

महेश्वर हे मध्यप्रदेश पर्यटन निगमच्या पर्यटन स्थळांमधले एक महत्वाचे नाव आहे. पण करोडो भारतीयांसाठी ते केवळ एक पर्यटन स्थळ नाही तर एक तीर्थस्थान असते. लोकमाता पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकरांच्या वास्तव्याने पुनीत झालेले स्थान आहे.  महेश्वर किल्ला प्रवेशद्वार  राजवाडा प्रवेशद्वार  बाह्यरूप  पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर  राजवाडा प्रवेशद्वार  अहिल्याबाई होळकर हे केवळ भारताच्याच नव्हे तर विश्वाच्या इतिहासातील एक सोनेरी पान. संपूर्ण मानव विश्वातील यशस्वी स्त्री राज्यकर्त्यांची सूची करायची झाली तर अहिल्याबाई होळकरांचे नाव ठळकपणे लिहायला लागेल.   31 मे 2025 ला त्यांची तीनशेवी जयंती आहे. पण 300 वर्षांपूर्वी होऊन गेलेल्या अहिल्याबाईंचे आयुष्य अगदी आजच्या आधुनिक काळातल्या आव्हानातही मार्गदर्शक ठरावे असेच आहे.  त्यांच्याविषयीचा आदर मनात घेऊनच आपण महेश्वरला जातो आणि त्या भावनेच्या प्रकाशात महेश्वर पाहतो. महेश्वरला फार मोठी प्राचीन परंपरा आहे. स्कंद पुराणाच्या रेवा खंडात आणि वायू पुराणाच्या नर्मदा रहस्य मध्ये महिष्मती म्हणजे महेश्वरचे वर्णन आलेले आहे. 'गुप्...

सोमनाथ - प्रभास पट्टण.

१९४७चे दीपावली पर्व. स्थळ होते सिंधुसागराच्या तीरावर असलेल्या सोमनाथ मंदिराच्या अवशेषांचे प्रवेशद्वार. तिथे उभे राहून सरदार वल्लभभाई पटेल यांनी दृढनिश्चय व्यक्त केला की भारतीय जनता आपले आराध्य दैवत असलेल्या सोमनाथ मंदिराला त्याची पूर्व प्रतिष्ठा आणि पूर्व वैभव प्राप्त करून देईल.  काय कारण होते ह्या प्रतिज्ञेचे? जर भारतीय जनतेचे आराध्य दैवत होते सोमनाथ तर आता मंदिराचे अवशेषच का उरले होते?  ह्या साठी आपल्याला जाणून घ्यावे लागेल सोमनाथ मंदिराच्या इतिहासाविषयी आणि सोमनाथच्या हिंदू जनमानसातील स्थानाविषयी.  हिंदूंन पूजनीय असलेल्या बारा ज्योतिर्लिंगापैकी सर्वात पहिले नाव असलेल्या आणि प्रथम स्थानी असलेले सोमनाथ. आपल्या सर्वाना माहिती असलेल्या स्तोत्राची सुरुवातच होते ती 'सौराष्ट्रे सोमनाथंच' पासून. त्यामुळेच त्याला 'आदि ज्योतिर्लिंग' म्हणून ओळखले जाते.  ऋग्वेदात तसेच अनेक पुराणात ज्याचा उल्लेख झाला आहे असे हे तीर्थधाम. ह्याविषयी आपल्याला अनेक कथा सापडतात.  शतकानुशतकांच्या मंदिराच्या इतिहासात नैसर्गिक रित्या पडझड झाल्यानंतर ते अनेक राजांकडून, भक्तांकडून सोने, च...

गणपतीपुळे

कोकणच्या निसर्गाविषयी किती आणि कितीदाही लिहिले तरी कमीच आहे. कोकणातल्या नारळी पोफळीच्या वाड्या, आंब्याची फणसाची झाडे, केळीच्या बागा, कौलारू घरे ह्यांनी नटलेली धरती, सोनचाफा बकुळीच्या सुगंधाने घमघमणारा आसमंत आणि कानावर येणारी समुद्राची गाज सारेच कसे मन प्रसन्न करणारे असते.  चराचरात वसणारा परमतत्वाचा अंश ह्या भूमीत प्रकर्षाने प्रत्ययाला येतो. ह्या भूमीत अनेक देवस्थाने नसती तरच नवल होते. ह्या देवस्थानांच्या जागा विलक्षण सुंदर आहेत. गणपतीपुळे हे असेच एका सुंदर स्थानी वसलेले श्री गणेशाचे स्वयंभू मंदिर. सिंधुसागराचा किनारा, चमकदार वाळूची पुळण आणि पाठीमागे गार्ड हिरव्या वनराईने झाकलेला डोंगर असे ह्या मंदिराचे नयनमनोहर ठिकाण आहे.  श्री गणपतीपुळे देवस्थान  ह्या स्वयंभू मूर्तीचा दृष्टांत पाचशे वर्षांपूर्वी भिडे गुरुजींना झाला. तिथे त्यांनी साधे गवताचे छप्पर उभारून पूजेला सुरुवात केली. त्यांची समाधी आपल्याला मंदिराच्या आवारातच बघायला मिळते.  समाधी  पुढे मग वेळोवेळी निरनिराळ्या भक्तांनी ह्या वास्तूची पुनर्बांधणी आणि दुरुस्ती केली. छत्रपती शिवाजी महाराजांचे सचिव अण्णाजी दत्त...

श्रीमंत थोरले बाजीराव पेशवे जन्मस्थान - बर्वेवाडा, डुबेरे

काल दिनांक १८ ऑगस्ट २०२५. श्रीमंत थोरले बाजीराव पेशवे ह्यांची ३२५ वी जयंती. श्रीमंत थोरले बाजीराव पेशवे पुतळा, बर्वेवाडा श्रीमंत थोरले बाजीराव पेशवे पुतळा, बर्वेवाडा श्रीमंत थोरले बाजीराव पेशवे पुतळा, बर्वेवाडा आता बाजीराव म्हटले की केवळ बाजीराव मस्तानीच आठवणाऱ्या लोकांसाठी बाजीराव कोण ते सांगायला हवे. छत्रपती शिवाजी महाराजांनी पाहिलेले हिंदवी स्वराज्याचे स्वप्न प्रत्यक्षात जगणारे आणि हिंदवी साम्राज्य निर्माण करणारे बाजीराव बाळाजी पेशवे/ विश्वनाथ बल्लाळ भट हे शाहूछत्रपतींचे पेशवे म्हणजेच पंतप्रधान होते.  आपल्या वीस वर्षांच्या पेशवे म्हणून कारकीर्दीत ते चाळीसहून अधिक लढाया लढले आणि त्या सर्व लढायांत ते अजिंक्य राहिले. त्यांनी आपल्या कर्तृत्वाने मराठ्यांचे वर्चस्व अखंड भारतावर प्रस्थापित केले.  त्यांचा जन्म १८ ऑगस्ट १७००, भाद्रपद पौर्णिमा ह्या दिवशी डुबेरे येथे झाला. डुबेरे आजच्या सिन्नर तालुक्यात नाशिक जिल्ह्यात आहे.  ह्या गावी बाजीरावांच्या मातोश्री राधाबाई ह्यांचे भाऊ मल्हारराव बर्वे राहत असत. त्या बर्वे वाड्यात बाजीरावांचा जन्म झाला.  बर्वे वाडा  अवघ...

कवी केशवसुत स्मारक, मालगुंड

एका कवीचे स्मारक असावे आणि तेही कवीला साजेसे असावे ही दुर्मिळ गोष्ट आहे! पण असे एक स्मारक आपल्या महाराष्ट्रात आहे. रत्नागिरीजवळ मालगुंड येथे कवी केशवसुत म्हणजेच कृष्णाजी केशव दामले ह्यांचे एक सुंदर स्मारक उभारले आहे.  कवी केशवसुत जन्मस्थान  मार्गावरील फलक  प्रवेशद्वारातून दिसणारे दृश्य  कोकण मराठी साहित्य परिषदेने ज्येष्ठ साहित्यिक पद्मश्री मधू मंगेश कर्णिक ह्यांच्या संकल्पनेला प्रत्यक्षात उतरवले आहे.  एखाद्या कवीचे स्मारक कसे असावे हे एखाद्या साहित्यिकालाच चांगले कळू शकणार! स्मारकाच्या प्रवेशद्वारातून आपण आत गेलो की समोरच दिसते ते केशवसुत जन्मस्थान. हे जुने घर डागडुजी करून नीटनेटके ठेवले आहे. पडवीत मोठा झोपाळा आहे.  कवीच्या घरात कवीचे पुस्तक वाचताना  तिथेच केशवसुतांची काही पुस्तके तसेच को.म.सा.प.ची काही प्रकाशने विक्रीसाठी उपलब्ध आहेत.  घरातील आतल्या खोल्या तशा रिकाम्याच आहेत. काही थोडे जुने सामान तिथे ठेवले आहे .  माजघर  घराच्या मागच्या बाजूला कवीचे खरे स्मारक आहे. केशवसुतांनी त्या काळात म्हणजे दीडशे वर्षांपूर्वी कवितेत नवा प्रवाह आणला...

लक्ष्मीकेशव मंदिर, कोळीसरे

  मंदिर म्हणजे एक उर्जाकेंद्र! प्राचीन काळापासून भाविक मंदिरात देवतांच्या दर्शनासाठी जात आले आहेत. आजही हिंदू लोक मंदिरात जाऊन, चित्त एकाग्र करून ध्यान, पूजा आणि आरती करतात. यामुळे त्यांना ऊर्जा आणि शांततेचा अनुभव मिळतो. प्रत्येक देवी-देवतेचे एक विशिष्ट मंदिर असते.  असेच कोळीसरे येथे श्री विष्णूचे - लक्ष्मीकेशवाचे सुंदर मंदिर आहे . रत्नागिरी शहरापासून फक्त ५० किलोमीटर अंतरावर किंवा गणपती पुळ्यापासून २१ किलोमीटर अंतरावर निसर्गसुंदर कोळीसरे गाव आहे. पुणे मुंबई हून रत्नागिरी जिल्ह्यातील कोळीसरे येथे जायचे असल्यास चिपळूण मार्गे जाता येईल. परशुराम - कोळीसरे रस्त्यात अशी नयनरम्य दृश्ये अनेकदा दिसतात. परशुराम कोळिसरे रस्ता अगदी कमी लोकवस्तीचे, घनदाट झाडी असलेले हे गाव कोळीसरे फाट्याहून आत गेल्यावर दीड दोन किलोमीटर प्रवास केल्यावर येते. रत्नागिरीहून बसने जाता येते अन्यथा मंदिरापर्यंत पोचण्यासाठी स्वतःचे वाहन असणे सोयीचे आहे.  गाडी पार्क केल्यानंतर काही पायऱ्या उतरून मग घनदाट झाडीत वसलेल्या ह्या मंदिरात जाता येते. ह्या रस्त्यावरून व्हील चेयर जाउ शकत नाही. पार्किंग पासून उ...

'कड्यावरचा गणपती.' - आंजर्ले

कोकण सुंदर आहेच. कोकणावर निसर्गाची अपरंपार कृपा आहे. काय नाही कोकणात? डोंगर, दऱ्या, नद्या, समुद्र, नारळीपोफळीच्या वाडया, आंब्या फणसाची झाडे, केळीच्या बागा हे तर आहेच. इतर फुलेही कोकणच्या मातीत जास्तच बहरतात. बकुळ, चाफ्याचे सगळे प्रकार, जास्वंद किती नावे लिहावीत!! कौलारू घरे, लाल मातीचे रस्ते, ताजा खवलेला नारळ घातलेले अवीट चवीचे खाद्यपदार्थ .. कोकणांत जायची किती कारणे हवीत अजून?  ह्या सोबत किंवा खूप जणांसाठी ह्याच्याही आधी कोकणात जाण्याचे महत्वाचे कारण असते ते म्हणजे तेथील मंदिरे. तर आज आपण आंजर्ले येथील एक मंदिर  पाहणार आहोत.  दापोली, गुहागर,आंजर्ले हा सगळा परिसर तर निसर्गसौंदर्याने नटलेला आहे. शहरीकरण, पर्यटकांची अमर्याद संख्या, गल्लोगल्ली झालेले होमस्टे, रिसॉर्ट्स आणि खानावळी इतके सगळे पचवून सुद्धा अजूनही  इथले वातावरण फार सुखद आहे.  रत्नागिरी जिल्ह्यात दापोलीजवळ आंजर्ले गाव आहे. त्या गावाच्या जवळ एका डोंगरावर असलेले मंदिर म्हणजे  'कड्यावरचा गणपती.'  पूर्वी पायऱ्या चढून जाणे हा एकमेव मार्ग होता.  आता चारचाकी गाडी सुद्धा आरामात मंदिरापर्यंत जाऊ श...

Prashanti Kutiram, Bangalore

I am happy to write my first post of 2022!! I am here with a really very special post! This is not a tourist place and still it holds a special place in each and every visitor’s mind. This is Prashanti Kutiram of Bangalore. Prashanti kutiram as the name suggests, surely makes your mind peaceful. It's around 70-80 kms from Bangalore airport but with the famous traffic jams of Bangalore, it may take two and half hours by taxi.  This is the place where The Swami Vivekananda Yoga Anusandhan Sansthan is situated on a sprawling 100 acres. Swami Vivekanand  Swami Vivekanand  Ramakrishna Paramahans and Sharada Mataji  SVyasa Founded in 1986, Svyasa follows Swami Vivekanand's teachings and combines best of east and West. So it combines Yoga and spirituality with modern sciences.  The first thing you will notice about Vyasa is the greenery. The campus is having umpteen trees. It's hilly area. The steep paths and slopes offer you the much needed exercise!! The Green Umbre...

नागाव

  नागाव म्हणजे माडापोफळींच्या वाड्या. नागाव म्हणजे केळीच्या बागा. नागाव म्हणजे सुंदर स्वच्छ समुद्रकिनारा.  नागाव म्हणजे वस्त्रगाळ मऊ वाळूचा किनारा.  नागाव म्हणजे अनेक मंदिरे. नागाव म्हणजे लक्षवेधी दीपमाळा. नागाव म्हणजे कोपऱ्या कोपऱ्यावर भेटणारे तळे! नागाव म्हणजे तळ्यात फुललेलीअनेकानेक कमळे!! नागावच्या शेजारचे  अक्षी, चौल, रेवदंडा ही देखील अशीच गावे. नितांतसुंदर, साधी. अलिबाग आणि ह्या सर्व गावांना मिळून अष्टागर असे म्हणत असत. आठ गावांचा समूह.  अलिबाग पर्यटन स्थळ म्हणून ७० च्या दशकापासूनच प्रसिद्ध झाले होते. तेव्हा शांत निवांत असलेले अलिबाग नंतर खूपच गजबजले आणि मग दुसऱ्या सहस्त्रकात अलिबागशेजारील रेवदंडा, नागाव, चौल ही लहान लहान गावे देखील पर्यटनस्थळे म्हणून विकसित होऊ लागली.  ह्या निवांत, शांत गावांना जणू अचानक खडबडून जाग आली. तिथेही पर्यटकांची गर्दी वाढू लागली. स्थानिक लोकांना रोजगार, विकासाची संधी, अर्थार्जनाची संधी त्यात दिसली.  गावांवर आधुनिक पेहराव चढला आणि तिथे उदयाला आली मुंबईकरांची आवडती पर्यटनस्थळे.  आता तर परिस्थिती अशी आहे की जवळ जवळ एका...

पैसाच्या खांबाचे मंदिर!

पैसाच्या खांबाचे मंदिर! अनेक वर्षांपूर्वी दुर्गा बाईंचे ' पैस ' हे पुस्तक वाचनात आले. त्यात होता हा पैसाचा खांब. पैस म्हणजे अवकाश. जिथे ज्ञानेश्वरी लिहिली गेली तो हा पैसाचा खांब. ज्ञानेश्वरीचे जन्मस्थान! खांबाला टेकून बसलेले, ज्ञानेश्वरी सांगत असलेले ज्ञानेश्वर आणि ती लिहून घेत असलेले लेखनिक सच्चिदानंद बाबा असे चित्र आधीही अनेकदा पाहिलेले होते. पण त्या खांबाला ' पैसाचा खांब' म्हणतात हे माहितीच नव्हते. पैस ह्या पुस्तकातील पैसाचा खांब हे प्रकरण वाचले आणि अक्षरशः थरारून गेले. 'पैसाच्या खांबाचे मंदिर' अहिल्यानगर जिल्ह्यातील नेवासा या प्रवरा नदीच्या तीरावरील गावी आहे. नेवासे गावाच्या पश्चिमेला हे मंदिर आहे. 'शके बाराशे बारोत्तरे| तैं टीका केली ज्ञानेश्वरे| सच्चिदानंद बाबा आदरे| लेखकू जाहला|' असा उल्लेख सापडतो. मूर्त आणि अमूर्त ह्याची अशी जोडणी म्हणजे ज्ञानाच्या अनंत अवकाशात जाण्याची पहिली पायरीच जणू. ज्ञानेश्वरी वाचण्याएवढी आणि कळण्याएवढी योग्यता ह्या जन्मात अंगी येईल की नाही माहिती नाही. पण हा खांब पाहू या कधीतरी असे ठरवून टाकले. अवघड नव्हतेच जाणे. संभाजीनगर...